Een symbool van eeuwige herinnering in Ieper
De Menenpoort (officieel het Menin Gate Memorial to the Missing) is een van de meest bekende en emotionele herdenkingsmonumenten van de Eerste Wereldoorlog. Gelegen aan de oostzijde van het historische centrum van Ieper, markeert deze imposante poort de plek waar honderdduizenden geallieerde soldaten tijdens de Groote Oorlog naar het front aan de bekende 'Ypres Salient' trokken. Veel van hen keerden nooit meer terug. Het monument werd ontworpen door de gerenommeerde Britse architect Sir Reginald Blomfield en werd officieel onthuld op 24 juli 1927 door de Commonwealth War Graves Commission (CWGC).
Wat de Menenpoort zo bijzonder maakt, is dat het fungeert als een reusachtig cenotaaf. De binnenwanden, traphallen en galerijen van de poort zijn bedekt met grote panelen van Portlandsteen waarin de namen van 54.896 vermiste soldaten staan gegraveerd. Het gaat om manschappen uit het Britse Rijk die vóór 15 augustus 1917 in de Ieperboog sneuvelden en van wie geen bekend graf bestaat. Soldatennamen van na die datum staan vermeld op het Tyne Cot Cemetery in Zonnebeke. Wandelen onder het gewelf van de poort brengt een indringende stilte teweeg wanneer je oog in oog staat met de schier ontelbare rij gegraveerde namen.
De indrukwekkende architectuur van het monument
Architectonisch gezien is de Menenpoort gebouwd in een klassieke triomfboogstijl met grote Dorische zuilen en een massieve constructie van rode baksteen en lichte natuursteen. Bovenop de oostelijke gevel van het monument prijkt een grote liggende leeuw – het symbool van de Britse leeuw evenals het wapen van Ieper – die waakzaam uitkijkt over de velden waar ooit zo hevig werd gestreden. Aan de westzijde bevindt zich een Latijnse inscriptie die het herdenkingsdoel van het bouwwerk onderstreept: "To the armies of the British Empire who stood here from 1914 to 1918 and to those of their dead who have no known grave."
De dagelijkse Last Post-ceremonie om 20:00 uur
Een bezoek aan Ieper is niet compleet zonder het bijwonen van de Last Post. Sinds 2 juli 1928 wordt deze indrukwekkende ceremonie elke avond stipt om 20:00 uur uitgevoerd door de klaroenblazers van de lokale vrijwillige brandweer (met uitzondering van de periode tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog). De Last Post was oorspronkelijk het signaal dat aan het einde van de werkdag in het leger werd geblazen, maar staat nu symbool voor het definitieve rustsignaal aan de gevallen soldaten.
Tijdens de ceremonie wordt het verkeer onder de poort stilgelegd. Bezoekers uit alle hoeken van de wereld verzamelen zich in eerbiedige stilte. Regelmatig worden er kransen gelegd door herdenkingsdelegaties, scholen en hoogwaardigheidsbekleders. De ceremonie is gratis toegankelijk voor iedereen, maar het is sterk aan te raden om ruim op tijd (minstens 30 tot 45 minuten van tevoren) aanwezig te zijn om een goede plek met zicht op de klaroenblazers te bemachtigen.
Praktische informatie voor je bezoek
De Menenpoort is een openbaar monument en is 24 uur per dag, 7 dagen per week gratis toegankelijk. De locatie bevindt zich op wandelafstand van de Grote Markt en het bekende In Flanders Fields Museum, wat het ideaal maakt om te combineren tijdens een dagje uit of weekendje weg in Ieper.
Adres: Menenstraat z/n, 8900 Ieper
Bereikbaarheid: Vanaf het station van Ieper wandelt u in circa 15 minuten door het sfeervolle centrum naar de poort. Parkeren kan op de nabijgelegen randparkings rond de vestingen of in de centrumstraten (let op de parkeerzones).
Tips voor een geslaagd bezoek aan Ieper
Gecombineerd met een wandeling over de oude Ieperse Vestingen biedt de Menenpoort een diepe duik in het Belgische en Europese erfgoed. Wandel vanaf de poort over de groene walvesten richting de Rijselpoort voor prachtige uitzichten over de stadsgrachten. Sluit je dag af op de bruisende Grote Markt met een streekbier of een traditionele maaltijd in een van de lokale bistro's.